DE KUNSTENAARS 2007

TORCH GALLERY

Gevestigd in Amsterdam, werd TORCH Gallery in 1984 opgericht door Adriaan van der Have als een podium voor Nederlandse en buitenlandse fotografie. Met Van der Have begonnen emblematische figuren zoals Anton Corbijn en Ines van Lamsweerde hun internationale carrière en andersom bracht TORCH Gallery buitenlandse namen zoals Anthony Goicolea en Loretta Lux naar Nederland. Destijds wijdde Van der Have zijn galerie nog exclusief aan de fotografie, een medium dat toen nog geen ‘kunst’ genoemd mocht worden. Sindsdien is TORCH Gallery nieuwe vormen van kunst blijven promoten die de grensvlakken tussen zogenaamde lage en hoge cultuur onderzoeken. In de loop van de jaren heeft TORCH Gallery kunstenaars zoals Viktor & Rolf en Terry Rodgers in de publieke aandacht gebracht en talloze projecten geïnitieerd die kunst en leven samenbrengen op een toegankelijke en inspirerende manier.

Adriaan van der Have

In samenwerking met het Longkanker Informatiecentrum heeft TORCH Gallery gevraagd aan de schilder Colien Langerwerf en de fotograaf Margi Geerlinks uit de galerie, nieuwe werken te maken aan de hand van verhalen van mensen met longkanker voor het project Longstories. TORCH heeft hiervoor ook de fotografen Koos Breukel, Diana Blok en Uwe Kempen benaderd. Net zoals altijd houdt TORCH Gallery zich bezig met het idee dat kunst nieuwe manieren biedt om naar het leven te kijken.

---

DIANA BLOK

In het oeuvre van fotograaf en videomaker Diana Blok (1952, Montevideo) staat het lichaam centraal, fysiek en emotioneel. Zij zoekt naar een beeld van menselijkheid dat de aandacht vraagt zowel voor de binnen- als voor de buitenkant. In haar werk wordt het lichaam tegelijkertijd onthuld en gemystificeerd, getoond op een realistische en idealistische manier. Zowel ouderdom als kindertijd worden met respect afgebeeld; de geportretteerden kijken vaak recht in haar cameralens, ze worden nooit gestigmatiseerd. Alhoewel de geportretteerden zelf vaak naakt op de foto staan, ontkleden zij in werkelijkheid ons met hun zelfbewuste blik. Voornamelijk bekend geworden met haar serie Blood Ties and Other Bonds waarin Diana Blok het lichaam bespeelt om familie- en andere banden te bewonderen en te bevragen, gaan de mensen die zij ooit heeft gefotografeerd deel uitmaken van onze imaginaire stam. In een wereld die steeds anoniemer wordt, creëert zij intimiteit tussen mensen.

Bij ‘Longstories’ presenteert zij een still, een beeld uit een conceptuele video waarin het lichaam wordt gesublimeerd tot haar meest ongrijpbare substantie, lucht. In het videowerk, op de site van ‘Longstories’ te zien, belichaamt de dans van twee ballonnen in de lucht de onvoorspelbaarheid van het bestaan, het wonder. Op de still verhult een van de ballonnen het gezicht van ex-longkankerpatiënt Sjoukje van Duin. De ballon staat symbool voor de lucht en de lucht voor beide: het leven en de dood. Zoals de Grieken het al hadden bedacht, is de lucht de oerstof, de ziel, de levende adem, die zowel creëert als vernietigt.

Sjoukje van Duin - still

Sjoukje van Duin - video (continu doorlopend)

KOOS BREUKEL

Koos Breukel (Den Haag, 1962) werd bekend met zijn grote zwart-wit portretten waarbij het lijden van zijn modellen met compassie wordt onthuld en tot een metafoor van het mens-zijn wordt. Elk van zijn modellen heeft een verhaal dat hij tegelijkertijd afbeeldt en transcendeert. Beroemde voorbeelden van zijn werk zijn de series over Eric Hamelink en Michael Matthews. Beiden heeft hij gevolgd tijdens hun lange en dodelijke ziekteproces. Alhoewel de (on)zichtbare littekens van het bestaan de bron en het doel van zijn fotografische praktijk zijn, beschrijft Koos Breukel zijn werk juist als een ode aan het leven. Zijn techniek kan klassiek genoemd worden in zoverre dat hij deze ontleent aan de oorspronkelijke methode die anderhalve eeuw geleden werd ontwikkeld onder de naam fotografie. Hij maakt gebruik van een ambachtelijke grootbeeldcamera en van grote negatieven die voor extreme beeldscherpte zorgen. De geportretteerden zitten heel dicht bij de camera terwijl Koos Breukel verdwijnt onder een doek aan de andere kant van de lens. Het dramatische licht snijdt het gezicht van de modellen uit de donkere wand van zijn studio; ze kijken zelfbewust in de camera. Hun trekken verschijnen uitvergroot op het beeld en tonen talloze details.

Voor het project ‘Longstories’ heeft Koos Breukel Richard Bottram en Judith Beulink gefotografeerd. Judith heeft longkanker en Richard heeft zijn geliefde door deze ziekte verloren. De door Koos Breukel gemaakte portretten weerspiegelen hun gevecht.

Richard Bottram

Judith Beulink

MARGI GEERLINKS

In 2001 werd de in Rotterdam woonachtige beeldend kunstenares Margi Geerlinks (Kampen, 1970) internationaal bekend met haar serie levensgrote digitaal bewerkte foto’s, Crafting Humanity. Hierin onderzocht zij de manier waarop mensen zich verhouden tot elkaar en tot hun eigen lichaam. Dat deed zij op een poëtische wijze door die verschillende verhoudingen tastbaar te maken met behulp van metaforen van maakbaarheid. Een relatie tussen vader en zoon of de belevenis van jeugd, ouderdom of ziekte wordt beschreven door Margi Geerlinks als iets dat bijvoorbeeld wordt geborduurd of gebreid. Een oude vrouw veegt de ouderdom weg uit haar gezicht; een meisje houdt een gebreide borst voor zich. Verlangen naar het verleden maar ook naar de toekomst, de ontwikkeling van een mens van jong tot oud, worden uitgedrukt in enkele beelden. De wereld van Margi Geerlinks is koel en stil; de gladde tafels en lichte achtergronden ogen als experimentele laboratoria die vertellen over de interne dynamiek van sociale groeperingen en individuen.

Voor het project ‘Longstories’ volgde zij drie longkankerpatiënten, sommige van hen in de terminale fase van hun ziekte. Een vierde werk vertelt over de ingrijpende invloed van de ziekte van een moeder op haar dochter en de band tussen hen. De werken die zij met hen maakte, bespiegelen hoe het besef van gegevens zoals tijd en sociale afkomst veranderen bij het naderen van de dood. Ook komen degenen in beeld die overblijven en de omgeving die een teken wordt voor de afwezigheid van de vertrokken geliefden.

Crista Plomp en dochter Georgette

Hans Korporaal

Hans Korporaal

Heleen de Graaf

Simon Keesing

COLIEN LANGERWERF

Met haar schilderijen en installaties creëert Colien Langerwerf (Raamsdonk, 1963) moderne iconen en seculiere altaars rond hedendaagse gebeurtenissen en het leven van de gewone mens. Volgens Colien Langerwerf schemert door de hedendaagse samenleving een mystiek die zij in haar portretten wilt blootleggen. Ook in haar beeldtaal worden verschillende werelden samengebracht. Met een palet ontleend aan de media en composities die aan de traditie van de Romeinse portretkunst doen denken vormen haar werken bruggen tussen hoge kunst en populaire cultuur. Toch heeft zij de meisjes en vrouwen die zij heeft geportretteerd gecast om bepaalde universele archetypes te belichamen. De gezichten van Langewerf’s modellen worden omringd door aureolen of kransen waardoor zij ogen als heldinnen die ons recht aankijken. Herkenbaar en vervreemdend, individueel en archetypisch, klassiek en hedendaags, delen zij met ons verhalen over het vrouw zijn en over de ambiguïteit van het bestaan. En, zowel de dieren als de bloemen die hen vergezellen, doen hieraan mee. Zij vormen metaforen voor de tegengestelde trekken die de geportretteerden kenmerken. Ze belichamen hun vergankelijkheid en hun fragiliteit evenals hun geheime wapens en verborgen gebreken.

Voor ‘Longstories’ heeft Colien Langerwerf twee vrouwen geportretteerd die longkanker al een aantal jaren hebben overleefd. Ria is afgebeeld op groen gras met een oranje zon die de blauwe lucht doorsnijdt. Druiventrossen en ranken omlijsten haar lachende en open gezicht. Thea, daarentegen, is vergezeld door lotussen en vlinders die symbool staan voor haar kinderen, kleinkinderen en haar geloof, binnen een beeld dat enigszins diffuser wordt. Op hun eigen manier zijn allebei de vrouwen stralend en levenslustig; zij staan symbool voor het leven zelf.

Ria Sulman

Thea Bekker

UWE KEMPEN

Ik wou op grootse wijze weg als fotografisch kunstenaar, maar het is een nieuw begin geworden

De Berlijner Uwe Kempen (Krefeld, 1960) heeft internationaal naam gemaakt als een fotograaf van artistieke naaktfoto’s die een geheel eigen beeldtaal heeft ontwikkeld. Hij is de onmiskenbare ontwerper van zijn artistieke en fotografische scènes, de bedenker van de altijd wat brutale, directe en provocerende elementen in zijn beeldkunst. Close-ups en details zijn evenzeer onderwerp daarbij als kunstig ineengestrengelde lichamen of beelden met seksuele boventonen, fraai gepresenteerd, waarin de modellen, zoals hij het benoemt, zelfverwezenlijking uitbeelden.

Voor Longstories maakte Uwe Kempen een autobiografisch werk met de titel ‘Trimalchio’s Salvation’. Hierin zijn traditie en innovatie partners in een historisch spel. Soms zien zij elkaar onder ogen in een directe confrontatie, soms staan zij rug aan rug als extremen die elkaar raken. Bij de creatie van ‘Trimalchio’s Salvation’ ontstaat een spannende situatie, als de fotografische artiest in de rol van gastheer als het ware over twee eeuwen heen naar Trimalchio wuift. Trimalchio, de onsterfelijke, archetypische gastheer die we hebben leren kennen via Petronius Arbiter en Fellini. Kempen buigt het hoofd naar Leonardo da Vinci maar is tegelijk meedogenloos eigentijds. We kijken naar iets nieuws maar kunnen de bagage van onze denkbeeldige musea en bibliotheken niet afschudden. Uwe Kempen beseft dat en toont ons via zijn werk de weg uit die impasse. Kijk met andere ogen, wees jezelf en deel van je eigen tijdperk. Kempen’s grote werk bevat daarom een reflectie van wat hij in het verleden heeft gedaan en tegelijk een toekomstperspectief. Er is uitdaging in zijn beeldtaal en veel symboliek. Dat eisen we ook van kunst. Het is een mooi spel dat te doorgronden. Trimalchio Kempen redt zich van de ketens der traditie. Maar waarom? Misschien voor ons. In ieder geval kunnen we nog veel van hem verwachten. Gelukkig.

Trimalchio's Salvation - Uwe Kempen